Opleiding organisatieopstellingen

Politieke opstellingen, wat kan ik ermee?

Politieke opstellingen.

Het is verkiezingstijd. 15 Maart waren er verkiezingen voor onze volksvertegenwoordiging. Een spannende tijd ook want er speelt veel. De economie bloeit, er is ontevredenheid en een groot aantal partijen waaruit te kiezen valt. En een indrukwekkend rijtje thema’s: Europa, defensie, werkgelegenheid, AOW/pensioen, links, rechts, coalitie, zwevend. Deze blog gaat over politieke opstellingen.

Het is interessant om ook eens met een systemische blik naar deze verkiezingen te kijken. Wat gebeurt er met binding, ordening en balans? Laat het maar eens in gedachten de revue passeren.  Kun je een partij uitsluiten? Staat een Nederlander boven een medelander? Is er nog balans in geven en nemen?

In 1989 deed Albrecht Mahr (arts, psychoanalyticus, systeemtherapeut en oprichter van het IFPA (Internationales Forum Politische Aufstellungen) zijn eerste politieke opstelling met een waterproject in Ghana. En er volgenden nog veel. Vaak in het teken van ‘vredes- en verzoeningswerk’. Ook werkte hij bij de EU en de VN en schreef het boek: ‘Konfliktfelder – Wissende Felder. Opstellingen bij vredes en verzoeningswerk’. Op zijn site staan meerdere artikelen over dit onderwerp.

Maar wat zijn dat nou eigenlijk, politieke opstellingen? Albrecht Mahr definieert het zo: ‘politieke opstellingen betreffen inhoudelijk politieke vragen en hebben als doel deze vragen ten behoeve van de cliënt te beantwoorden. De cliënt is beroepsmatig politiek betrokken of als burger onderdeel van de burgermaatschappij in ‘politieke gerelateerde projecten’.

Zes bevindingen.

Gaandeweg de vele opstellingen ontstonden zes bevindingen:
1. Politiek wordt door, voor, maar ook tegen de burgers gebruikt.
2. De opdrachtgever van de opstelling is onderdeel van de vraag en voor de oplossing van wezenlijk belang.
3. Accepteer en begroet chaos en complexiteit.
4. Zorg voor een duidelijke vraagstelling en vaststelling van betrokken systemen en subsystemen.
5. Voor de begeleider is het noodzakelijk vooraf inhoudelijk geïnformeerd te zijn over de situatie.
6. Nagesprek en nazorg horen bij de opstelling.

Informatie vooraf en nazorg zijn nieuw ten opzichte van familie- en organisatieopstellingen. De genoemde chaos en complexiteit zijn de directe aanleiding.

Belangrijk is dus ook de betrokkenheid van de cliënt. Eigenlijk komt dat altijd terug in het opstellingenwerk: wat betekent het voor jou? Opstellingen uit nieuwsgierigheid (wat speelt er eigenlijk tussen de burgemeester en de gemeenteraad) of met iets wat jou feitelijk niet aangaat (ik wil wel eens weten wat deze coalitie werkelijk bindt) zijn not done. Wel wat iets betekent voor jou. Een geassocieerde vraag. Als burgemeester ben ik op zoek naar mijn plek ten opzichte van de gemeenteraad. Of Waarom botst mijn partij steeds met onze coalitiegenoot?. 

Zes formats.

In de loop van de jaren zijn er ook zes opstellingenformats ontstaan.
1. Algemene verduidelijking tussen persoonlijke achtergrond en politieke activiteiten.
2. Verduidelijking van de eigen rol, de eigen plek in relatie tot coalitiepartners en politieke tegenstanders.
3. Onderzoek van de totale structuur van het eigen veld vanuit metapositie: waar sta ik? Wat is mijn plek?
4. Onderzoek naar de wisselwerking tussen een concrete situatie en de eigen, persoonlijke achtergrond.
5. De cliënt is zelf niet aanwezig maar heeft de vraag op een andere manier ingediend. Op dezelfde manier volgt een reactie op de bevindingen.
6. Ontstaansgrond-, geheugen- of afkomst-opstellingen. Wat is de huidige richting ten opzichte van de reden van ons bestaan?

Politieke opstellingen zijn dus een serieus ontwikkelde vorm van het opstellingenwerk. Het gaat voorbij aan woorden, aan verbale aanvallen, aan ‘jij-bakken’. Net als alle andere opstellingen werken ze in de onderstroom.

Indra Torsten Preis schrijft in zijn boek ‘gezonde verhoudingen’ ook (kort) over politieke opstellingen: ‘Oude en nieuwe conflicten kunnen in opstellingen onderzocht worden. Zo kunnen via de representerende waarneming passende oplossingen aan het licht komen.’

Wil je meer ideeën opdoen over verschillende soorten opstellingen? Op onze site staan er een aantal beschreven en ook in het door mij geschreven boek: Eerste Hulp Bij Organisatievraagstukken.

 

Laat wat van je horen

*